Loża

guardred.gif (393075 bytes)

    WOLNOŚĆ*RÓWNOŚĆ*BRATERSTWO



Słownik wolnomularski


Agapa – integralna część prac lożowych, wspólny posiłek wolnomularzy po zakończonych pracach w świątyni wolnomularskiej.

Akacja – symbol nieśmiertelności i dążenia ku światłu. Akację posadzono na grobie zabitego Hirama.

Akolada – specyficzny sposób przywitania lub pozdrowienia wolnomularskiego, obejmującego wzajemne potrójne poklepanie po ramieniu w braterskim objęciu oraz pocałunek pokoju.

Archtektura – myślowy dorobek loży, w sensie np. przygotowanych desek, czyli kawałków archtektury.

Areopag – warsztat Kawalerów Kadosz(30 stopień).

Bawet – górna, trójkątna część fartuszka. Uczeń wolnomularski pracuje z podniesionym bawetem,czeladnik - już z opuszczonym.

Bractwa – to zrzeszenia masońskie skupiające wolnomularzy różnych zainteresowań; skupają masonów różnych stopni, lóż i obediencji, lecz o tym samym profilu zawodowym czy hobbystycznym. Na przykład Synowie Woltera to bractwo wolnomularzy jednej z lóż amerykańskich o zainteresowaniach literackich.

Boaz – kolumna w światyni Salomona i w lożach wolnomularskich.

Cedr – symbol wieczności (cedr to długowieczne i potężne drzewo osiągające 40 m, z rodziny sosnowatych). W masonerii często występuje symbol cedru libańskiego pochodzącego z gór Libanu (cedrus libani, cedar of lebanon), który jest uznawany za narodowe drzewo Libanu, występujący na fladze Libanu, zwanego też "krainą cedrów". To tego cedru używano do budowy Świątyni Jerozolimskiej (3 Krl 5,6,7) oraz Arki Przymierza. Jest często wymieniany wBiblii, często również pojawia się w legendach wolnomularskich, zwłaszcza dla wyższych stopni.

Chrzest wolnomularski – uroczyste przyrzeczenie składane przez masona, który został ojcem: przyrzeka on, że będzie wychowywał syna zgodnie z zasadami zakonu; dla dziecka wybiera się też ojca chrzestnego spośród członków loży. Dzięki temu syn wolnomularza ma później zapewniony uprzywilejowany status luftona.

Cyrkiel – symbol mądrości, wiedzy, rozumu, sojuszu wiedzy z inteligencją tudzież nauk ścisłych.
W nurcie regularnym-aktywnych sił Boga i człowieka. Łącząc w sobie okrąg, czyli nieskończoność i punkt – początek, symbolizuje absolut. Obok węgielnicy i Biblii jest jednym z tzw. Wielkich Świateł w loży.

Czcigodny – przewodniczący loży, nazywany niekiedy mistrzem katedry, czcigodnym mistrzem.

Egregor – klimat duchowy; specyficzna atmosfera loży, bazująca na wspólnych przeżyciach jej członków.

Fartuch – symbol pracy.

Gwiazda – symbol światła, wiedzy, doskonałości.

Gwiazda Płomienista – gwiazda wolnej myśli.

Instalacja – uroczyste obrzędowe otwarcie loży lub wprowadzenie oficera na urząd.

Kamień – pojęcie symboliczne zaczerpnięte z mularstwa operatywnego, mason uważa siebie samego za kamień, który jest składnikiem budowy Świątyni; mason pracuje nad obróbką symbolicznego kamienia: jako uczeń obrabia surowy kamień dopóki nie uzyska formy kubicznej, jako czeladnik buduje z kamieni kubicznych ściany Świątyni, jako mistrz pracuje nad budową sklepień.

Kamień nieociosany – nowo przyjęty do loży wolnomularz.
 
Kamień ociosany – osoba, która przeszła proces duchowego doskonalenia.
 
Kobierzec – dywan lub rysunek na podłodze świątyni, zawierający wiodące symbole odpowiednie dla potrzeb aktualnego stopnia wtajemniczenia wolnomularskiego. Przedstawia tzw. obraz loży, czyli symbolicznie ujętą zawartość loży danego stopnia (kolumny, stopnie, okna loży itd. oraz słońce i księżyc.

Kogut – symbol czujności.

Kolegium Oficerów – ciało kolegialne urzędników lożowych.

Kolumny Boaz i Jakin – miejsce "pobierania płacy", czyli nabywania wiedzy wolnomularskiej. Symbole sił męskich (J) i żeńskich (B). Na kolumnie Boaz uwidaczniany jest często świat, zaś na Jakin – niebo (sfera wyższa). Jakin i Booz - stoją przy wejściu wewnątrz każdej loży. Odwrotnie niż w świątyni Salomona, gdzie umiejscowione były przed wejściem, na zewnątrz. Zwykle kolumna Booz jest kolumną północy, a Jakin - południa, choć np. w tradycji Wielkiego Wschodu Francji rzecz ma się na odwrót. Generalnie kolumna południowa związana jest z czeladnikami i symbolizuje stabilność oraz szczerość. Kolumna północna kojarzy się z miejscem najsłabiej w loży oświetlonym i dlatego zasiadają pod nią uczniowie, którzy posiadają najniższy stopień masońskiego wtajemniczenia.

Kolumny Enocha – według legendy Enoch stworzył 2 kolumny – z marmuru i z brązu, by nic – ani powódź, ani ogień – nie zniszczyło uniwersalnych prawd, jakie Enoch postanowił zapisać na kolumnach. Na fartuszku masońskim George'a Washingtona ukazano cztery kolumny – dwie na pierwszym planie to właśnie kolumny Enocha, zaś dwie na dalszym – Boaz (po lewej) i Jakin (po prawej).
 
Komisja Inwestygacyjna – kilkuoosobowe ciało przeprowadzające rozmowę lub rozmowy z kandydatem na wolnego mularza, która następnie przedstawia swoją opinię lub opinie poszczególnych członków komisji podczas rytualnego posiedzenia loży, a ta na podstawie owych opini podejmuje decyzję o dopuszczeniu bądź odrzuceniu kandydata do dalszych czynności związanych z przyjęciem do wolnomularstwa, w szczególności do tzw. przesłuchania pod opaską.

Księga Pamięci – rejestr zmarłych członków loży.

Księżyc - przeczytaj tutaj.

Landmark – niepodważalne prawa wolnomularzy, narodowe i lokalne tradycje wolnomularskie, akceptowane przez masońskie loże tradycjonalistyczne.

Litera G – umieszczana często w centrum płonącej pięcio- bądź sześcioramiennej gwiazdy jest interpretowana jako odniesienie do wyrazów "grande", "grand" znaczących "wielki", nawiązanie do geometrii oraz greckiego "gnosis" – wiedza.
Litera G - monogram słów:
1.Generacja - siła kolejnych pokoleń
2.Grawitacja - siła rządząca ruchem ciał i materii, siła przyciągająca braterstwo serc wolnomularzy
3.Geometria - fudament nauk ścisłych, bez nich skazani jesteśmy na próżne spekulacje
4.Geniusz - inteligencja umożliwiająca odkrywanie sprawiedliwości i prawdy
5.Gnoza - najgłębsza i najpłodniejsza wiedza moralna, siła postępu
Stąd też w naszym symbolu na czele strony - gwiazda pięcioramienna wpisana w miejsce, gdzie na ogół jest litera G.
Dla masonów pracujących m.in. w rytach szkockich litera G oznacza przede wszystkim Boga.

Lowton (lufton) – syn masona; w stosunku do masonerii, do czasu inicjacji jest w lepszej pozycji niż zwykły profan, gdyż łatwiej jest wejść mu do zakonu masońskiego, choć musi przejść tę samą ceremonię inicjacji.

Loża (sanskr.Log-świat) – zwana też Warsztatem. Miejsce spotkań masońskich, świątynia zakonna, podstawowa forma masońskiej społeczności.

Loża sprawiedliwa i doskonała – pracująca prawidłowo, do czego potrzeba obecności przynajmniej siedmiu jej członków (4 mistrzów,3 czeladników).

Loże adopcyjne – istniejące w XVIII w. masońskie loże kobiece związane z jakąś uznaną lożą męską (dla przydania im znamion tzw. regularności w czasach, gdy nie istniało odrębne organizacyjnie wolnomularstwo kobiece). Ich obrzędy były nieco odmienne od męskich. Jedną z polskich lóż adopcyjnych była Wielka Loża Adopcyjna pod Klimatem Warszawy, która została "adoptowana" (faktycznie założona) w 1769 r. przez powstałą dwa lata wcześniej loży Cnotliwy Sarmata (notabene, w niej właśnie działał polski prymas Gabriel Podoski). Mistrzynią tej loży została Teresa z Ossolińskich Potocka, a należały też do niej m.in. Luiza Aloe, Anna z Rzewuskich Humiecka oraz Elżbieta z Czartoryskich Lubomirska.

Młotek – symbol władzy i woli, mocy, pracy, działania. W masonerii używany w czasie posiedzeń loży dla rozpoczynania poszczególnych etapów posiedzenia. Uderzeniem młotka zaczyna się i kończy posiedzenie loży..

Miecz Ognisty – miecz z klingą w kształcie płomienia, symbol żywej myśli i czujności (posługuję się nim Czcigodny pasując adepta na masona).

Oficer – brat w stopniu mistrza, który w loży sprawuje określona funkcję.

Oko – symbol świadomości, mądrości, Wielkiego Architekta.

Patent – licencja regularności. Zezwolenie jurysdykcji masońskiej na utworzenie warsztatu. Loże otrzymują patent konstytucyjny, zwany kartą, kapituły-list kapitularny, rady-patent filozoficzny.

Pelikan – symbol ofiarności (legendarny pelikan karmił własną krwią swe pisklęta), symbol często używany w masonerii szkockiej wyższych stopni.

Pion – symbol równowagi i prawa moralnego.

Płaca
Pobieranie płacy – zdobywanie masońskiej wiedzy. Uczniowie pobierają płacę przy kolumnie północnej, czeladnicy-przy południowej.
Podniesienie płacy – podniesienie na wyższy stopień.

Podróż – symboliczne czynności pokazujące drogę od "Ciemności" do "Światła. Trzy podróże ucznia, pięć podróży czeladnika, siedem podróży mistrza-oznaczają etapy szkolenia i doskonalenia. Mason odbywający podróż jest wolnomularzem kształcącym się, poszukującym prawdy.

Południe – symboliczna godzina rozpoczęcia prac lożowych oraz miejsce, gdzie zasiadają czeladnicy- jest lepiej oświetlone niż "Północ". Chodzi tu o astronomiczne południe, gdy słońce stoi w zenicie. W rzeczywistości loże zwykle otwierane są wieczorem, by umożliwić uczestnictwo osobom pracującym. Wymóg otwarcia loży w południe obchodzi się tłumacząc, że skoro ziemia jest okrągła i obraca się wokół swej osi, w każdej chwili w jakimś punkcie globu słońce stoi w zenicie.

Poziomica – symbol równości i harmonii.

Północ – symboliczna godzina zakończenia prac lożowych oraz "najsłabiej" oświetlona część loży, w której zasiadają uczniowie.

Profan, światowy – każdy, kto nie jest wolnomularzem.
 
Pszczoła, ul pszczeli – symbol pilności i pracowitości.

Przesłuchanie pod opaską – przesłuchanie kandydata do zakonu masońskiego, w którym występuje on z zasłoniętymi oczami w loży. Mistrzowie lożowi mogą mu wtedy zadawać dowolne pytania mające ustalić poziom jego wiedzy o zasadach wolnomularskich oraz gotowości do przystąpienia do zakonu wolnomularskiego. Bywa, że kandydaci,którzy pomyślnie przeszli przesłuchania Komisji Inwestygacyjnej, odpadają po przesłuchaniu pod opaską.

Regularność – wolnomularski certyfikat, status "prawowierności" masońskiej. Odrębne zasady regularności mają: Wielka Zjednoczona Loża Anglii oraz Wielki Wschód Francji.

Rysunek,deska kreślarska – specyficzne określenie przemówienia lub referatu wygłaszanego z okazji pracy rytualnej loży lub na sali konferencyjnej.

Sala medytacji(Izba Rozmyślań) – małe, ciemne pomieszczenie wewnątrz loży, do którego wprowadza się kandydata do masonerii lub do wyższego stopnia w celu odbycia medytacji nad własnym życiem, co symbolicznie oznacza śmierć i przygotowanie do nowego życia.

Słońce – symbol rozumu, światła, intelektu, rozsądku, a także jedno z trzech „małych" świateł w loży: słońce, księżyc i mistra loży. Słońce występuje w mitologii starożytnej jako bóstwo.

Stalowe sklepienie – ceremoniał z użyciem szpad, stosowany podczas przyjmowania honorów masońskich oraz wprowadzania dostojników na prace loży wolnomularskiej.

Szpada – dawniej (przed 1789) symbolizowała równość wszystkich braci (tylko w lożach nieszlachcic mógł nosić szpadę); obecnie symbolizuje walkę, którą wolnomularze muszą prowadzić w obronie sprawiedliwości i prawdy.

Sztuka królewska (ars regia) – to określenie trzech dziedzin: alchemii, archtektury, wolnomularstwa. Najdawniej, jeszcze w antyku, dotyczyła alchemii, później, w średniowieczu, także architektury. Sztuka królewska to określenie nadane wolnomulastwu w Anglii w XVII w. Uważano, że masoneria dlatego jest "królewska", ponieważ wykonywali ją Salomon i Hiram, i że rzeczywiście na królewską nazwę zasługuje ta sztuka, której celem jest zbudować najwspanialszą świątynię ludzkości. W masonerii określenie dla pracy rytualnej, a także sposobu życia zgodnego z zasadami wolnomularstwa.

Sztylet – symbol zemsty, zawiści i zwątpienia. Rekwizyt używany przy inicjacji czeladnika, nawiązujący do starej legendarnej tradycji zabicia mistrza Hirama przez wiarołomnych czeladników. W stopniach rycerskich wiązano go z tzw. zemstą Molay'a.

Światynia – miejsce w loży, które jest przeznaczone do prac rytualnych.

Świątynia Salomona – symbol dążenia do zjednoczenia ludzkości. Jej zadaniem jest przygotowanie całej ludzkości, symbolizuje doskonałość, całą masonerię.

Świetlisty Trójkąt, czyli delta, to symbol Nauki. Oko w jego środku oznacza świadomość, mądrość. W tradycjonalistycznej masonerii - Wielkiego Architekta. Zob. herb Radzymina. Czy jest symbolem masońskim?
 
Trójkąt – symbol nauki, a także 
najmniejsza jednostka organizacyjna w masonerii, chociaż nie podstawowa.Trójkat można powołać wówczas, gdy nie ma możliwości powołania loży, zwłaszcza w pewnym oddaleniu od istniejących lóż. Trójkat jest jednostką przejściową, powoływaną z myślą z myślą o założeniu loży, na co jest wyznaczony określony czas (trzy lata). Do jego powołania potrzeba przynajmniej trzech wolnomularzy, w tym przynajmniej jednego w stopniu mistrza. Trójkąt powinien działać na rzecz powołania loży, lecz nie ma prawa wtajemniczać do zakonu wolnomularskiego.

Trzy kolumny architektoniczne (również liczba trzy) – symbolizują zasadę trzech wartości: wiedzy, piękna i siły.

Trzy kolumny – symbol trzech kolumn rozpowszechnił się od Renesansu, pod wpływem alchemii, oznaczać one mają Mądrość, Moc i Piękno. Trzy kolumny stoją symbolicznie w każdej loży i są nimi: Czcigodny Mistrz (Wschód), Pierwszy i Drugi Dozorca (Południe i Północ).

Warsztat – jednostka organzacyjna jurysdykcji masońskiej. Warsztatami są przede wszystkim loże, ale także kapituły, rady, areopagi.

Węgielnica – symbolizuje równowagę i szczerość, w rycie szkockim w połączeniu z cyrklem symbolizuje siły pasywne (podczas gdy cyrkiel ma symbolizować siły aktywne), porządek, uczciwość i szczerość; emblemat Czcigodnego loży.

Wielki Mistrz – stoi na czele obediencji.

Wschód (Orient) – święty kierunek masonerii - nawiązanie do miejsca występowania Erec Izrael. W masonerii wszystkie wydarzenia dzieją się na Wschodzie czegoś: stąd - Wschód Polski, Wschód Warszawy, Wschód Krakowa.

Zachód – symboliczny kierunek, z którego przybywają profani (światowi) do loży. Symbol ciemności, która jest udziałem profanów. Część loży, od strony drzwi.




Wolnomularska symbolika w pigułce



Następnie kliknij tutaj.